ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )

176

الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )

همچنين ، شهرهاى هرات و مرو و سمرقند .

--> [ ( ) ] معبر تنگ و سخت ، يعنى از در بندهاى كيليكيه و سوريه و آمان بگذرد . اين تنگه‌ها به قدرى صعب العبور بود كه چهار نفر نمىتوانستند پهلوى هم حركت كنند و با داشتن قواى كمى ، در اين جاها مىشد مدتها اسكندر را معطل و تلفات زياد به دو وارد نمود . ليكن دربار ايران از اين مواقع نظامى هيچ استفاده نكرد . فنون جنگى در مقدونى و يونان ترقى زياد نموده بود ولى داريوش به همان اسلوب قديم و به جمع آورى سپاه عظيم چريكى توجه داشت . خارى دموس يونانى كه مانند ممنون لايق و زبردست و در خدمت ايران بود ، تداركات داريوش را انتقاد كرده ، گفت : « اين سپاه عظيم چريكى به چه كار آيد ؟ لشكر كم ولى مشق كرده و ورزيده لازم است تا از حملات اسكندر جلوگيرى شود . » چنان كه يونانىها نوشته‌اند : داريوش متغير گرديده او را بكشت . جنگ ايسوس - ( 333 پيش از ميلاد ) - در ايسوس نزديك خليج اسكندرون ، داريوش انتظار ورود لشكر اسكندر را داشت و در اين جا نقشه‌اى در نظر گرفته بود كه اگر قشون او مشق كرده ، و فرماندهى به عهدهء سردار متين و رشيدى بود ، اسكندر در خطر بزرگى مىافتاد . و ليكن حضور داريوش مانع از گرفتن نتيجه گرديد . توضيح آنكه چون اسكندر از تنگهء آمان گذشته به طرف سوريه رهسپار گرديد ، داريوش از كوه‌هاى آمان عبور كرده در ايسوس اردو زد و پشت لشكر بقيه ذيل در صفحه بعد